ΑΕΠΙ – Απόλλων

  1. Ποιος νόμος προστατεύει την πνευματική ιδιοκτησία στην Ελλάδα;
    Ο νόμος 2121/1993 «Περί Προστασίας της Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων».
  2. Τι είναι πνευματικό δικαίωμα και πώς αποκτώ πνευματική ιδιοκτησία πάνω σε ένα μουσικό έργο; 
    Πνευματικό δικαίωμα είναι το δικαίωμα που αποκτά κάποιος πάνω σε ένα πρωτότυπο πνευματικό δημιούργημα π.χ. μουσική, ποίημα, συγγραφικό έργο, σχέδιο, θεατρικό έργο, οπτικοακουστικό έργο, εικαστικό έργο, είτε είναι γραπτό, είτε προφορικό, είτε αφορά στην Τέχνη, είτε στην επιστήμη. Πνευματική ιδιοκτησία είναι το σύνολο των εξουσιών που δίνει ο νόμος στον ιδιοκτήτη ενός πνευματικού έργου, ώστε να το προστατεύει, να το διαχειρίζεται αλλά και να αμείβεται από τρίτους, όταν αυτοί εκμεταλλεύονται την πνευματική του περιουσία.
  3. Πώς κατοχυρώνεται η πνευματική μου ιδιοκτησία πάνω στο έργο μου ; 
    Η ιδιοκτησία πάνω σε ένα πνευματικό έργο, σύμφωνα με το νόμο, κατοχυρώνεται μόνο από τη «δημοσίευσή» του. Για παράδειγμα, μία μουσική σύνθεση κατοχυρώνεται, είτε από τη στιγμή που θα γίνει προσιτή στο κοινό μέσω μίας δισκογραφικής παραγωγής, είτε μέσω μίας συναυλίας, είτε μέσω μίας εκτέλεσης στο ραδιόφωνο ή στην Τηλεόραση ή και στο Διαδίκτυο.
  4. Τι προβλέπει η ελληνική νομοθεσία για την κατοχύρωση πνευματικού έργου;
    Δεν προβλέπεται τυπική διαδικασία στην ελληνική νομοθεσία για κατοχύρωση του πνευματικού έργου. Όποιος δηλώνει ότι είναι πνευματικός δημιουργός ενός έργου πρέπει να μπορεί να το αποδείξει με οποιοδήποτε αποδεικτικό μέσο, όταν υπάρξει αμφισβήτηση. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι στη δισκογραφία τεκμαίρεται ως δημιουργός του έργου, αυτός που το όνομά του αναγράφεται στον εν λόγω υλικό φορέα.
  5. Για πόσα χρόνια ισχύει η πνευματική ιδιοκτησία πάνω σ’ ένα μουσικό έργο; 
    Η πνευματική ιδιοκτησία πάνω σε ένα πνευματικό έργο, σύμφωνα με το νόμο, διαρκεί 70 χρόνια μετά το θάνατο του δημιουργού του. Σε περίπτωση που το έργο έχει περισσότερους από έναν δημιουργούς, η προστασία διαρκεί 70 χρόνια από την ημερομηνία θανάτου του τελευταίου αποβιώσαντος δημιουργού του. Μετά την παρέλευση των 70 ετών το έργο αυτό καθίσταται «κοινό κτήμα», π.χ. τα παραδοσιακά τραγούδια, οι κλασσικές συνθέσεις.
  6. 6Τι είναι ανέκδοτο έργο;
    Αυτό που δεν έχει καταστεί νόμιμα προσιτό στο κοινό.
  7. Τι είναι εκδοθέν έργο;
    Αυτό που έχει καταστεί νόμιμα προσιτό στο κοινό.
  8. Εάν θελήσω να κάνω την οποιαδήποτε παρέμβαση στη μουσική κάποιου άλλου π.χ. διασκευή, remix κλπ. χρειάζεται άδεια; 
    Εκτός από το δικαίωμα ιδιοκτησίας που έχει ο δημιουργός ενός έργου πάνω σ’ αυτό (το δικαίωμα εκμετάλλευσης του έργου του – περιουσιακό δικαίωμα), ο νόμος προστατεύει τον προσωπικό δεσμό που έχει ο κάθε δημιουργός με το έργο του και την «ακεραιότητα» της πρωτότυπης δημιουργίας, δίνει δηλαδή τη δυνατότητα στο δημιουργό να ασκεί κάθε φορά που χρειάζεται το ονομαζόμενο «ηθικό» του δικαίωμα, προκειμένου να μην επιτρέπει παρεμβάσεις στο έργο του, οι οποίες θα μπορούσαν να αλλοιώσουν το χαρακτήρα της αρχικής και πρωτότυπης δημιουργίας του. Το ηθικό δικαίωμα θεωρείται θεμελιώδες από το νόμο και κατά συνέπεια όποιος έχει σκοπό να πραγματοποιήσει διασκευή σε έργο που έχει ιδιοκτήτη θα πρέπει απαραίτητα να ζητήσει την άδεια για τη διασκευή ή την παρέμβαση που θέλει να κάνει και θα πρέπει να γνωρίζει ότι ο δημιουργός έχει πάντα το δικαίωμα να την αρνηθεί, εφ’ όσον θεωρεί ότι αυτή η παρέμβαση αλλοιώνει ή προσβάλλει το έργο του.
  9. Εάν έχω την άδεια για να διασκευάσω μια μουσική σύνθεση, η διασκευή αυτή σε ποιόν ανήκει; 
    Το πρωτότυπο έργο ανήκει πάντα στο δημιουργό του, ακόμα και μετά τη διασκευή, απλά ο διασκευαστής για τη συγκεκριμένηδιασκευή φέρεται ως συνδημιουργός, σε ποσοστό συνιδιοκτησίας που θα πρέπει να έχει προσυμφωνηθεί με το δημιουργό του έργου.
  10. Έχω ως διασκευαστής πνευματικό δικαίωμα πάνω στη διασκευή μου; Έχω και οικονομική απολαβή απ’ αυτό; 
    Ο διασκευαστής έχει πνευματικό δικαίωμα πάνω στη συγκεκριμένη διασκευή, το δε ποσοστό συνιδιοκτησίας με τον δημιουργό του έργου καθορίζεται από την αρχή και πριν τη χρήση, η δε οικονομική απολαβή, τα πνευματικά δικαιώματα ακολουθούν το ποσοστό αυτό που έχει συμφωνηθεί. Π.χ. ένα ποσοστό που διεθνώς έχει επικρατήσει σε μία διασκευή είναι το 12,5% για το διασκευαστή και το υπόλοιπο για τον αρχικό δημιουργό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχει δυνατότητα και άλλης διαπραγμάτευσης για υψηλότερο ή χαμηλότερο ποσοστό.
  11. Μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει το έργο μου χωρίς την άδειά μου; 
    Κανείς δε μπορεί να χρησιμοποιήσει πνευματικό έργο που αποδεδειγμένα ανήκει σε κάποιον χωρίς την άδειά του. Αυτό αποτελεί και τη βάση της αναγνώρισης του δικαιώματος υπέρ του δημιουργού – ιδιοκτήτη του, δηλαδή το να ζητείται η άδειά του προκειμένου να χρησιμοποιηθεί το έργο του από τρίτους.
  12. Ποιοι θεωρούνται χρήστες μουσικών έργων και ποιες είναι οι υποχρεώσεις τους απέναντι στους ιδιοκτήτες των έργων αυτών; 
    «Χρήστης» μουσικού έργου θεωρείται κάθε τρίτος ο οποίος το χρησιμοποιεί δημόσια, είτε μέσω δισκογραφίας, είτε μέσω συναυλίας, είτε μέσω ραδιοφώνου κλπ. Οι υποχρεώσεις των χρηστών μουσικής απέναντι στους δημιουργούς της είναι ότι πριν την οποιαδήποτε χρήσηοφείλουν να ζητήσουν την άδεια και να καταβάλλουν πνευματικά δικαιώματα.
  13. Δικαιούμαι αμοιβής από τη χρήση των έργων μου από τρίτους; 
    Αυτό που στην πράξη ονομάζουμε «πνευματικά δικαιώματα» είναι η αμοιβή του δημιουργού από τη χρήση του έργου του από τρίτους. Ο «χρήστης» της μουσικής π.χ. πριν από την χρήση αυτή υποχρεούται, κατ’ αρχήν, να ζητήσει την άδεια από τον δημιουργό της και στη συνέχεια να του καταβάλλει τα πνευματικά δικαιώματα, την αμοιβή δηλαδή που αντιστοιχεί στη χρήση αυτή.
  14. Τι είναι το μηχανικό δικαίωμα; 
    Είvαι το δικαίωμα πoυ προκύπτει για τo δημιoυργό από τηv απoτύπωση τoυ έργoυ τoυ σε υλικoύς φoρείς ήχoυ ή ήχoυ και εικόvας (π.χ. δίσκoι, κασσέτες, CD, video, CD ROM, CDI, κλπ.).
  15. Τι είναι το εκτελεστικό δικαίωμα; 
    Είvαι το δικαίωμα πoυ προκύπτει από τη δημόσια εκτέλεση τoυ έργoυ και τηv παρoυσίασή τoυ στo κoιvό, με oπoιοδήπoτε μέσo π.χ. ραδιόφωvo, τηλεόραση, άλλo φoρέα ήχoυ ή ζωvταvά.
  16. Τι είναι το δικαίωμα από οπτικοακουστική παραγωγή, για ένα συνθέτη; 
    Είναι η ενσωμάτωση της μουσικής του σε ένα οπτικό έργο, όπως ταινία κινηματογράφου, video, διαφήμιση, serial κλπ. Η ενσωμάτωση αυτή ανήκει σύμφωνα με το νόμο στην κατηγορία των μηχανικών δικαιωμάτων και η χρήση μουσικής σ’ αυτού του είδους τις παραγωγές απαιτεί την απόλυτη έγκριση του δημιουργού, διότι ενέχει κίνδυνο προσβολής του ηθικού δικαιώματός του, εάν το οπτικό περιεχόμενο δεν είναι της αποδοχής του (ηθικό δικαίωμα του δημιουργού).
    Σαφώς και ο χρήστης οφείλει να καταβάλει μηχανικά δικαιώματα για την ενσωμάτωση αυτή, η δε δημόσια εκτέλεση του οπτικοακουστικού έργου επιφέρει στο δημιουργό και εκτελεστικά δικαιώματα.
  17. Εάν η μουσική μου συμπεριληφθεί, με την άδειά μου, σε κάποια δισκογραφική παραγωγή, εγώ δικαιούμαι αμοιβή και από ποιόν;
    Σύμφωνα με το νόμο, κάθε χρήστης πνευματικού έργου, στην προκειμένη περίπτωση μουσικής σύνθεσης, οφείλει αμοιβή (πνευματικά δικαιώματα) και στη συγκεκριμένη περίπτωση ο υπόχρεος να τα καταβάλει είναι ο παραγωγός, δηλαδή η δισκογραφική εταιρεία. Τα δικαιώματα αυτά στην πράξη ονομάζονται «μηχανικά δικαιώματα».
  18. Εάν η μουσική μου συμπεριληφθεί σε κάποια δισκογραφική παραγωγή χωρίς την άδειά μου, ποια προστασία μου παρέχει ο νόμος και πώς μπορώ να εξασφαλίσω τα δικαιώματά μου; 
    Ο νόμος είναι ιδιαίτερα αυστηρός με όσους χρησιμοποιούν πνευματικά έργα χωρίς την άδεια του δημιουργού τους, διαπράττουν δηλαδή το αδίκημα της κλοπής της πνευματικής ιδιοκτησίας, αδίκημα το οποίο τιμωρείται με ποινές φυλάκισης τουλάχιστον από 1 έως 5 χρόνια, στη δε περίπτωση της «μουσικής πειρατείας» (των ηχογραφημάτων που παράγονται και διακινούνται παράνομα) φθάνει και τα 10 χρόνια κάθειρξη, εάν γίνεται κατ’ επάγγελμα, καθώς και με χρηματικές ποινές και αποζημιώσεις, που φθάνουν σε κάποιες περιπτώσεις από 3.000 έως 100.000 ευρώ.
    Το μεγαλύτερο μέσο εξασφάλισης που δίνει ο νόμος είναι το μέσο της απαγόρευσηςτης χρήσης και φυσικά η ποινική και αστική δίωξη του παραβάτη.
  19. Εάν η μουσική μου παιχτεί σε κάποιο μουσικό χώρο χωρίς την άδειά μου πώς προστατεύομαι; Μπορώ να απαιτήσω αμοιβή γι’ αυτό;
    Ο νόμος προβλέπει ότι ο δημιουργός έχει το δικαίωμα να απαγορεύσει τη δημόσια εκτέλεση του έργου του, εάν αυτή γίνει χωρίς την άδειά του. Επίσης προβλέπονται και εφαρμόζονται στην πράξη αστικές και ποινικές κυρώσεις (φυλάκιση έως 5 χρόνια, αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση). Οπωσδήποτε οφείλονται δικαιώματα στο δημιουργό από τη δημόσια εκτέλεση του έργου του, τα οποία στην πράξη ονομάζονται «εκτελεστικά δικαιώματα».
  20. Μπορώ μόνος/η μου να διαχειριστώ τα δικαιώματά μου; 
    Ο νόμος προβλέπει κάτι τέτοιο αλλά στην πράξη είναι πολύ δύσκολο και σε κάποιες περιπτώσεις σχεδόν ανέφικτο, προβλέπει όμως την ύπαρξη των Οργανισμών Συλλογικής Διαχείρισης, οι οποίοι διαχειρίζονται τα δικαιώματα πολλών μαζί δημιουργών.
  21. Τι είναι ο Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Πνευματικών Δικαιωμάτων και τι προσφέρει περισσότερο από τη διαχείριση που θα μπορούσα να κάνω μόνος/η μου στα έργα μου; 
    Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης είναι ένας Οργανισμός ο οποίος επιλέγεται από τους δημιουργούς μουσικής, για παράδειγμα, προκειμένου να διαχειρίζεται τα δικαιώματά τους, να τους εκπροσωπεί, να προστατεύει τα έργα τους και να εκτελεί συνολικά τις εντολές τους ως κοινός διαχειριστής της πνευματικής τους περιουσίας. Αυτό στην πράξη εκφράζεται με το να δίνει τις άδειες χρήσης αντ’ αυτών, να επιτρέπει ή να απαγορεύει μετά από εξουσιοδότησή τους τη χρήση των έργων τους αντί γι’ αυτούς, να εισπράττει αντί γι’ αυτούς τα δικαιώματά τους και να τους τα αποδίδει, έχοντας ταυτόχρονα το δικαίωμα να ασκεί κάθε νόμιμο μέσο για την προστασία των δικαιωμάτων τους από την παράνομη χρήση από τρίτους.
  22. Τι είναι ακριβώς η ΑΕΠΙ; 
    Η ΑΕΠΙ είναι Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης που λειτουργεί στη χώρα μας από το 1930 και εκπροσωπεί το σύνολο σχεδόν του Ελληνικού ρεπερτορίου, δηλαδή πάνω από 13.970 δημιουργούς / δικαιούχους δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας (συνθέτες, στιχουργούς, εκδότες και υποεκδότες μουσικών έργων, κληρονόμους, ιδιοκτήτες). Στο σύνολο αυτό περιλαμβάνονται και ξένοι πνευματικοί δημιουργοί/δικαιούχοι που έχουν απευθείας σύμβαση με την ΑΕΠΙ.

Επίσης, η ΑΕΠΙ αντιπροσωπεύει στην Ελλάδα το σύνολο σχεδόν του ξένου ρεπερτορίου, μέσω συμβάσεων εκπροσώπησης με 125 ομόλογους οργανισμούς σε 191 εδαφικές περιοχές του κόσμου (περισσότερους από 2.200.000 ξένους συνθέτες, στιχουργούς, εκδότες).

  1. Πώς μπορεί κάποιος να γίνει μέλος της ΑΕΠΙ και τι κοστίζει η εγγραφή σ’ αυτόν τον Οργανισμό; 
    Κατ’ αρχήν θα πρέπει να είναι συνθέτης ή στιχουργός έργου που έχει παραχθεί σε υλικό φορέα ήχου ή ήχου και εικόνας (CD, CD Rom , Video κλπ.) ή να έχει εκτελεστεί δημόσια (π.χ ραδιόφωνο, συναυλία, διαδίκτυο, κ.λ.π.). Η διαδικασία είναι απλή. Αρχικά απαιτείται η υπογραφή συμβολαίου με την ΑΕΠΙ, μέσα απ’ το οποίο θα δίνεται η εντολή σ’ αυτήν από το δημιουργό, ώστε να διαχειριστεί για λογαριασμό του το έργο του. Στη συνέχεια ο δημιουργός θα πρέπει να καταθέσει ενυπόγραφα το ρεπερτόριό του και να δηλώσει υπεύθυνα και εγγράφως ότι είναι αυτός ιδιοκτήτης ή συνιδιοκτήτης, εάν υπάρχει και άλλος δημιουργός στο ίδιο έργο, καθώς επίσης και τα ποσοστά συνιδιοκτησίας που έχουν συμφωνήσει μεταξύ τους.  Η εγγραφή στην ΑΕΠΙ είναι δωρεάν.
  2. Η ΑΕΠΙ διαχειρίζεται μόνο το ελληνικό μουσικό ρεπερτόριο ή και το ξένο; 
    Η ΑΕΠΙ διαχειρίζεται στην Ελλάδα και το Ελληνικό και το ξένο μουσικό ρεπερτόριο.
  3. Εάν μου ζητήσουν ένα έργο μου να δισκογραφηθεί σε άλλη χώρα ή αν εκτελείται δημόσια το έργο μου σε άλλη χώρα, η ΑΕΠΙ μπορεί να εξασφαλίσει τα δικαιώματά μου και στο εξωτερικό; 
    Ναι, με την προϋπόθεση ότι είστε μέλος της ΑΕΠΙ. Η ΑΕΠΙ, έχοντας συμβάσεις εκπροσώπησης με 125 αντίστοιχους Οργανισμούς Συλλογικής Διαχείρισης από 191 χώρες του κόσμου, είναι σε θέση να προστατεύσει τα δικαιώματα των μελών της σ’ όλες αυτές τις χώρες που συνεργάζεται, πράγμα που σημαίνει ότι αυτή, μέσω των συμβάσεων που έχει με τους αντίστοιχους διεθνείς Οργανισμούς δίνει την άδεια για τη χρήση έργων στο εξωτερικό.
  4. Με ποια μέσα μπορεί να μου εξασφαλίσει η ΑΕΠΙ μια καλή διαχείριση του έργου μου και τι κοστίζει αυτό; 
    Η ΑΕΠΙ διαθέτει ένα πλήρως οργανωμένο σύστημα ελέγχου για την προστασία του ρεπερτορίου που διαχειρίζεται και μέσα από ένα επίσης οργανωμένο δίκτυο 67 τοπικών αντιπροσώπων σε όλη την Ελλάδα έχει επιτύχει την άμεση έκδοση αδειών χρήσης μουσικής σε όλη τη χώρα, όσον αφορά στα εκτελεστικά δικαιώματα.
    Η σύναψη συλλογικών συμβάσεων με τις δισκογραφικές εταιρείες και τα εργοστάσια χάραξης φορέων ήχου (CD’s, κασέτες κλπ.) εξασφαλίζει και τον έλεγχο στα μηχανικά δικαιώματα. Στις άρτια εξοπλισμένες με τα τελευταία τεχνολογικά μέσα κεντρικές της εγκαταστάσεις εργάζονται 115 εξειδικευμένα στελέχη στον τομέα της Συλλογικής Διαχείρισης πνευματικών έργων.
    Ειδικευμένα νομικά στελέχη στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας (9 στην κεντρική υπηρεσία και 9 στην περιφέρεια) εξασφαλίζουν πλήρη και δωρεάν νομική κάλυψη των δημιουργών που η ΑΕΠΙ εκπροσωπεί πανελλήνια.
    Οι συμβάσεις εκπροσώπησης με αντίστοιχους Οργανισμούς του εξωτερικού εξασφαλίζουν την προστασία των έργων των Ελλήνων δημιουργών μουσικής και σε 191 χώρες του κόσμου.
  5. Ποιες είναι οι δικές μου υποχρεώσεις συνεργασίας προκειμένου να γίνει καλύτερη διαχείριση του έργου μου από την ΑΕΠΙ; 
    Ο δημιουργός θα πρέπει να βρίσκεται σε μια τακτική επαφή με τον Οργανισμό και να ενημερώνει για τις δραστηριότητές του, τις νέες συνεργασίες του και τις πιθανές διεθνείς του δραστηριότητες, προκειμένου να διευκολύνει τον Οργανισμό στο έργο του. Η ΑΕΠΙ έχει συντονισμένο και εκτεταμένο δίκτυο ελέγχου, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, η συνεργασία βεβαίως του ίδιου του δημιουργού μαζί της, βοηθά στην εξασφάλιση ακόμα πιο αποτελεσματικής διαχείρισης του έργου του. Διαβάστετην Ενημερωτική Εγκύκλιο Δηλώσεων Έργων.
  6. Κάθε πότε προβαίνει η ΑΕΠΙ στη διανομή των δικαιωμάτων; 
    Η διανομή των δικαιωμάτων στο δημιουργό πραγματοποιείται ανά εξάμηνο, δηλαδή το Δεκέμβριο και τον Ιούνιο του επόμενου έτους.
  7. Κάθε πότε γίνεται η καταβολή των δικαιωμάτων και με ποιό τρόπο;
    Η καταβολή δικαιωμάτων γίνεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους καθημερινά με καταθέσεις σε όλες τις τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και κάθε Τρίτη και Πέμπτη με μετρητά ή επιταγές.
  8. Εάν κατά τη διάρκεια ή μετά την ανανέωση ισχύουσας σύμβασης επέλθει θάνατος δημιουργού συμβεβλημένου με την ΑΕΠΙ, τι γίνεται;
    H σύμβαση συνεχίζει να ισχύει με τους αυτούς ακριβώς όρους με τους νόμιμους κληρονόμους του δημιουργού όπως και με κάθε άλλο νόμιμο δικαιούχο.